Atypowe, zwykle, nabyte, wrodzone, złożone, skórne oraz łączące to podstawowe rodzaje znamion barwnikowych, powszechnie nazywanych pieprzykami. Każde z tych znamion charakteryzuje się pewnymi cechami. O wrodzonych możemy na przykład mówić wtedy, gdy są widoczne już od chwili narodzin. Najczęściej są okrągłe i mają jednolita barwę. Ryzyko przeobrażenia ich w zmiany nowotworowe jest tym większe, im większe jest znamię – czasem ich wielkość może dochodzić nawet 20 centymetrów. Najczęściej spotykane są zmiany łagodne, które zresztą zaobserwować można już u dzieci. Ryzyko pojawienia się czerniaka jest wtedy niewielkie. Znamiona takie mogą rozrastać się wraz z wiekiem, z reguły są jednak niewielkie, o jednolitej strukturze i barwie. Ciekawostką jest przy tym fakt, iż nawet 90% populacji ludzkiej ma przynajmniej jedno znamię, średnio u każdego człowieka występuje ich około 20 sztuk.

Jak wyglądają znamiona barwnikowe?

Okazuje się, że znamiona barwnikowe mogą przybierać różną formę. Pojawiają się przede wszystkim na tych częściach ciała, które najbardziej narażone są na działanie promieni słonecznych. Konieczne jest badanie pieprzyków, które są koloru brązowego bądź czarnego chociaż trzeba zaznaczyć, że znamiona mogą być też w kolorze skóry, przybierać barwę białą a nawet niebieską. Ważna tez jest ich struktura. Mogą być zupełnie płaskie bądź wypukłe, mieć równe brzegi bądź charakterystyczni poszarpane. Niektóre mają kilka milimetrów, inne rozrastają się na wielkość kilkudziesięciu centymetrów. Profilaktyka Zmiany barwnikowe najczęściej powinno się usuwać, by nie zachodziło ryzyko przeobrażenia się ich w czerniaka, czyli najgroźniejszego raka skóry. Zazwyczaj usuwanie pieprzyków poprzedzone jest badaniem przy wykorzystaniu dermatoskopu. To mikroskop powierzchniowy, dzięki któremu możliwe jest odróżnienie zmiany łagodnej od tej uzłośliwionej. Pamiętajmy, że koniecznym staje się usunięcie przede wszystkim tych zmian, które powstały w miejscu narażonym na uszkodzenia, to na przykład skóra głowy, dłonie oraz stopy. Usuwa się również zmiany, które są narażone na wzmożone działanie promieni słonecznych. Jeśli znamiona nie zostaną usunięte to zaleca się ich smarowanie kremami z filtrem UVA/UVB, które chronić je będą przed niekorzystnym działaniem promieni słonecznych. Pieprzyki powinny też podlegać kontroli dermatologicznej co 6-12 miesięcy.

Czy da się leczyć znamiona?

Leczenie w przypadku takich zmian skórnych praktycznie nie występuje. Mówi się tutaj jedynie o usuwaniu zmian barwnikowych, to jedyna skuteczna metoda, dzięki której możliwa jest ochrona przed rakiem. Potwierdzają to zresztą medycy: – „Nie można zwlekać, bo w przypadku zmian nowotworowych, a zwłaszcza bardzo złośliwego czerniaka, czas ma kluczowe dla terapii znaczenie. Im szybciej zaczniemy leczenie, tym większe szanse pacjenta na dojście do zdrowia. Każdy niepokojący sygnał powinien być konsultowany z dermatologiem bezzwłocznie” – podkreśla dr n. med. Igor Michajłowski z Clinica Dermatologica w Gdańsku.