„Szlachetne zdrowie, nikt się nie dowie, jako smakujesz aż się zepsujesz” – tak przed laty pisał Jan Kochanowski i trzeba przyznać, że niewątpliwie miał rację. Jedną z głównych przyczyn dyskomfortu u człowieka jest ból. Badania dowodzą, że jest on najczęstszą przyczyną zgłaszania się pacjentów po poradę lekarską. Natomiast do najczęstszych dolegliwości bólowych zalicza się bóle stawów oraz bóle w okolicy kręgosłupa. Również rwa kulszowa jest dość częstym i uciążliwym schorzeniem.

Co to jest rwa kulszowa

Rwa kulszowa (ischialgia) to zespół objawów związanych z uciskiem nerwów rdzeniowych L4 – L5 lub S1 lub wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego. Jest on największym nerwem w organizmie człowieka; biegnie od tylnej części uda, poprzez podudzie, aż do stopy. Główną przyczyną rwy kulszowej jest dyskopatia okolicy lędźwiowej lub krzyżowej kręgosłupa. Dyskopatia oznacza schorzenia krążka międzykręgowego, który przemieszczając się poza swoją prawidłową lokalizację uciska na nerwy i powoduje dolegliwości. Do innych częstych przyczyn ischialgii należą: stany zapalne, cukrzyca, gruźlica i nowotwory.

Co to jest rwa? Przeczytaj na portalu o rwie kulszowej – rwakulszowa.net.pl

Objawy rwy kulszowej

To przede wszystkim silny, rwący, piekący lub kłujący ból w okolicy lędźwiowej kręgosłupa, promieniujący do uda, łydki lub stopy. Ból ten pojawia się nagle, w najmniej spodziewanym momencie, najczęściej podczas gwałtownych ruchów. Czasami ból jest tak silny, że uniemożliwia wstanie z łóżka. Dodatkowo mogą pojawić się zaburzenia czucia, drętwienie i parestezje, a także niedowłady lub porażenia mięśniowe w kończynach dolnych, co prowadzi do zaburzenia chodu. Napięcie mięśni przykręgosłupowych jest wzmożone. W skrajnych przypadkach dochodzi do zaburzeń mikcji i defekacji.

Diagnostyka rwy kulszowej

W znacznej części przypadków napadu rwy kulszowej konieczna jest wizyta u lekarza. U większości pacjentów do rozpoznania i wdrożenia leczenia wystarczy badanie fizykalne. Niekiedy jednak konieczna jest bardziej specjalistyczna diagnostyka obrazowa. Najbardziej czułą metodą jest rezonans magnetyczny, ale nawet zwykłe zdjęcie RTG kręgosłupa może rozjaśnić wiele wątpliwości. W bardzo rzadkich przypadkach wykonuje się elektromiografię, czyli badanie przewodnictwa mięśniowego, a co za tym idzie – nerwowego.

Leczenie rwy kulszowej

Znaczną część przypadków (ok. 90%) leczy się nieoperacyjnie, stosując metody farmakologiczne i niefarmakologiczne. W ok. 10% przypadków konieczna jest operacja. Pacjentom z rwą kulszową najczęściej zalecany jest odpoczynek oraz łagodne leczenie przeciwbólowe i rozluźniające mięśnie. Bardzo skuteczne jest również leczenie rehabilitacyjne. Jeżeli objawy się pogłębiają, dochodzi do niedowładu lub porażenia mięśni albo do zaburzeń czynności fizjologicznych, konieczna jest operacja.

Rehabilitacja rwy kulszowej

W rehabilitacji, w zależności od fazy choroby oraz jej przyczyny, stosuje się różne metody. Jednak w ostrym okresie choroby rehabilitacja nie jest wskazana, ponieważ może nasilić stan zapalny, a co za tym idzie – dolegliwości bólowe. Zabiegi fizykalne mające dużą skuteczność w leczeniu rwy kulszowej to elektroterapia, fale ultradźwiękowe i pole magnetyczne. Stosuje się również ćwiczenia rozluźniające, izometryczne, neuromobilizację, ortopedyczną terapię manualną czy masaże okolicy lędźwiowo – krzyżowej kręgosłupa. Dla podtrzymania efektów zaleca się regularne ćwiczenia wzmacniające siłę mięśni przykręgosłupowych oraz mięśni brzucha i pleców. Trzeba pamiętać, że rehabilitacja nie usuwa przyczyny choroby, ale pomaga w usprawnianiu pacjenta.